ĐCuối năm là giai đoạn nhiều doanh nghiệp tiến hành đánh giá lại nhân sự. Theo thống kê của cá nhân đa phần đánh giá của cá nhân và của công ty không khớp nhau. Việc đó có nhiều nguyên nhân, nhưng với trải nghiệm của mình tôi thấy trong đó không ít những nhân sự mắc bệnh “ảo tưởng sức mạnh” (ATSM) về năng lực và đóng góp của bản thân.
Cũng giống như bệnh ngáy, đây là một loại bênh ở người trưởng thành mà người bệnh không thể nhận thức được, chỉ có những người xung quanh thấy rõ hậu quả của nó. Nếu như âm thanh ngáy có thể làm kinh hoàng hay mất ngủ người khác (nhất là những giấc ngủ trưa tại văn phòng có nhiều người), thì bệnh ATSM lại gây ra sự đau đầu, khó chịu cho nhiều người, thậm chí cả tổ chức. Người làm nhân sự đôi khi rất đau đầu với bệnh ATSM, vậy làm thế nào để chữa được bênh này? Cũng giống như bệnh ngáy, bệnh ATSM cũng phân các cấp độ, với mỗi cấp độ sẽ có cách điều trị khác nhau. 1. Mức độ nhẹ Biểu hiện lâm sàng: Thỉnh thoảng có triệu chứng ATSM, nhưng cơ bản phần nhìn nhận cá nhân và góc nhìn của tổ chức không xa. Công việc được giao vẫn hoàn thành đúng hạn. Vẫn có sự tiếp thu và sửa đổi khi được góp ý. Trường hợp này yên tâm chưa sao cả. 2. Mức độ trung bình Biểu hiện lâm sàng: Thường xuyên coi mình là trung tâm hoặc luôn thể hiện cá nhân chỗ đông người, luôn tìm cách thể hiện công lao với cấp trên, tìm cách dấu những khuyết điểm. Tiếp thu góp ý mang tính chiếu lệ, không có sửa đổi. Trường hợp này nên trao đổi nội bộ là quản lý trực tiếp, người làm nhân sự hoặc thâm chí quản lý cấp cao. Thuốc chữa là thẳng thắn, chỉ rõ những điểm được và chưa được trong công việc, phân tích về tác hại và ảnh hưởng đến uy tín và lợi ích của bệnh nhân nếu tiếp diễn bệnh. 3. Mức độ nặng Biểu hiện lâm sàng: Ngoài các biểu hiện giống như ở mức độ trung bình, mức độ nặng có những biểu hiện khác như thích ảnh hưởng đến người khác, tranh công và luôn tìm cách để mọi người coi mình là số 1, có thể hiện không hài lòng khi mục tiêu không được như ý hay người khác góp ý với bản thân. Trường hợp này chắc chắn phải mời đại phu, thông thường đại phu nên từ bên ngoài để có góc nhìn khác. Đại phu nên là những người làm quản lý doanh nghiệp, làm nhân sự hay làm công việc khai vấn, tất nhiên phải rất có kinh nghiệm. Tùy hiện trạng từng trường hợp đại phu sẽ có thuốc khác nhau. 4. Mức độ nguy kịch Biểu hiện lâm sàng: Ngoài các biểu hiện giống như ở mức độ nặng, mức độ nguy cấp còn có thêm những biểu hiện khác như “kết bè kết đảng”, “nói xấu cán bộ, chửi thầm công an”, “chống lại các chính sách”… Mời đại phu gấp để tư vẫn và chuẩn bị hậu sự vì nhiều khả năng bệnh nhân sẽ đăng xuất khỏi tổ chức. Để phòng ngừa bệnh này thì trước hết cần khen thưởng và kỷ luật kịp thời, đúng người đúng việc. Giảm bớt lời khen nhất là những lời có cánh, khen thưởng và cả ký luật đểu dựa vào lý trí (con số, nội quy, quy chế…) chứ đừng dùng nhiều cảm xúc. Bên cạnh đó là một hệ thống đánh giá rõ ràng, minh bạch dù việc này không phải việc dễ dàng. Hình ảnh mang tính chất minh họa của tác giả bị bệnh ngáy nhưng lại thể hiện rất rõ bệnh ATSM, ở cấp độ nào thì mời các đại phu tự chuẩn đoán.
HRNguyen
