Hôm nay đọc được bài “Bất ngờ rồi hoang mang vì nghe tư vấn ngành nghề trên Tiktok”, nên vội viết mấy dòng. Trong bài có từ ngữ 18+ độc giả cân nhắc trước khi đọc
Không biết nằm viện tâm trí để ở đâu, cứ mở điện thoại ra là có một loạt video dạy chuyện giường chiếu, lựa chọn bạn tình… với những chủ đề như: “10tips để đưa bạn gái đi nhà nghỉ”, “bạn trai đòi sờ ty thì nên cho sờ bên phải hay trái”… Mà đươc cái toàn các cháu sửu nhi trai thì chưa mọc râu, gái thì ngực mới nhú, chả biết đã chịch xoạc được mấy lần. Nhưng vì kiến thức chuyên môn kém, nên thấy chúng nó dạy đời chỉ dám chửi thầm: “Chúng mày cứ tay cắm truyền, đít đóng bỉm xem có còn hứng thú được chịch xoạc hay không”. Gần đây lại nổi lên một bọn dạy đời nguy hiểm hơn, hiện tượng này xảy ra trước mỗi kỳ tuyển sinh, chủ đề chính có vẻ nghiêm túc là “câu chuyện hướng nghiệp”. Hai bọn này về bản chất chả khác gì nhau, kiến thức chả có gì, tìm hiểu kiểu nửa mùa, nhưng ra vẻ uyên thâm, thích đậy đời, câu like, câu view… Nhưng loại thứ hai nguy hiểm hơn vì nó khó phát hiện, để lại hậu quả cho cả phụ huynh và học sinh. Khổ nỗi những bọn này thường có các chủ đề nghe có vẻ nghiêm túc “những nghề kiếm bạc triệu trong tương lai”, “chọn nghề đúng cho con”, “thành công sau 24 giờ”… Chúng biết cách tạo sức hút bên ngoài trai xinh gái đẹp với những cái mác khá kêu như “nhà hướng nghiệp”, “chuyên gia nghề nghiệp”… Không phải ga tô vì xấu trai, nhưng thấy chúng ngày càng đông và nguy hiểm, đặc biệt độ x.a.o.n.h.o.n ngày càng tăng, nên dù mới ra viện cũng phải bật dậy cào bàn phím khai xuân mấy dòng. Ai đã làm hướng nghiệp nghiêm túc sẽ hiểu, học sinh không phải chuột bạch, khi làm càng nhiều thì sẽ càng thận trọng. Nhiều trường hợp bắt đầu từ câu chuyện hướng nghiệp nhưng để giải quyết nó lại có thể quay lại vấn đề khác như mối quan hệ trong gia đình, nhà trường, xã hội… hay thâm chí là một bệnh lý nào đó. Nhưng khi “mới vào nghề”, biết được một vài công cụ, cho làm một vài bài test là có thể phán những câu chắc nịch mà không thấy xấu hổ chút nào. Còn mấy đứa x.a.o.n.h.o.n hướng nghiệp, biết sơ một chút về một vài công việc, đọc sơ qua mấy bài báo mạng nhưng tự coi mình “trên thông thiên văn, dưới tường địa lý”, “thấu hiểu nhân tâm”. Thế nên quan điểm của bọn này khá ngô nghê, góc nhìn hẹp nhưng lại đưa ra những lời khuyên chăc nịch nên khiến người nghe thiếu kinh nghiệm (như học sinh, sinh viên…) bị cuốn theo, dẫn đến nhiều trường hợp “đang yên dang lành cắm mảnh sành vào đít”. Nhiều trường hợp học sinh và phụ huynh dính phải, thấy mà thương nhưng thế mà thôi. Trải nghiệm nghề nghiệp, kinh nghiệm làm việc, kinh nghiệm sống là thứ không thể thiếu cho những người làm hướng nghiệp và nó cần có thời gian tích lũy (thậm chí rất nhiều thời gian). Nó không phải là liều thuốc cứ thế tiêm vào tĩnh mạch là có đủ kiến thức để đem ra “dạy đời”. Không phải ngẫu nhiên mà các chứng chỉ định hướng nghề nghiệp họ yêu cầu phải có thời gian thực hành nhất định trước khi chính thức được “hành nghề”. Sự nghiệp của mỗi người cũng như cuộc sống, cần được tôn trọng và tự họ quyết định. Nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố từ nền tảng giáo dục, nhân cách, mong muốn của mỗi người, điểm mạnh/yếu đến học lực, hiện trạng gia đình… Nói như vậy để thấy đây là việc hết sức nghiêm túc, có kiến thức và trải nghiệm. Vì vậy làm đ@’o gì mấy đứa sửu nhi vắt mũi chưa sạch, kiến thức như căng củ kọt mà tư vấn, dạy dỗ, hướng nghiệp được. Với các cháu học sinh và phụ huynh là mỗi khi lúng túng trong việc nghề thì trước hết đừng nghe bố con thằng nào hết, hãy xem lại hiện trạng bản thân và gia đình để có thể quyết định. Sau đó nếu chưa chắc chắn thì có thể tham khảo thêm thông tin từ những người đã có kinh nghiệm trong ngành, những người hướng nghiệp, thầy cô để thêm tự tin cho quyết định của mình. Trong trường hợp vẫn không biết phải làm thế nào, cũng không có người để tham khảo thì cũng cấm có nghe bọn x.a.o.n.h.o.n vì chúng biến mình từ sáng suốt thành u mê. Các cháu học sinh nên nhớ, sự nghiệp là một hành trình và trảo nghiệm dài, như chú mất hơn 12 năm từ khi tốt nghiệp cấp 3 đến khi tìm ra nghề nghiệp mà mình gắn bó (bằng một cách khá ngẫu nhiên). Hành trình sự nghiệp rất thú vị, mỗi một nghề nghiệp, một công việc mình là những trải nghiệm hữu ích và sẽ không có đáp án chính xác cho các tình huống trong sự nghiệp của mình. Ai rồi cũng trưởng thành từ những trải nghiệm của mình. Còn bây giờ hãy đừng quên việc học hành vì trước mắt là những kỳ thi đang chờ đợi các cháu.
HRNguyen
